Wielkość czcionki: A-A+

Kronika

W listopadzie 1940 r., na polecenie Chaima Rumkowskiego, utworzono w obrębie getta Wydział Archiwum. Do jego zadań należało gromadzenie dokumentów mających w przyszłości stanowić podstawę do opisania historii getta. W placówce tej, od 12.01.1941 r. do 31.07.1944 r. pracownicy, w większości dziennikarze i pisarze, opracowywali kronikę getta. Teksty Kroniki redagowano z początku w języku polskim, w okresie od września do grudnia 1942 równolegle w języku polskim i niemieckim, a dopiero od stycznia 1943 wyłącznie po niemiecku.

Fotografowie getta

Niektórzy fotografowie w getcie posiadali oficjalne zezwolenie na prowadzenie działalności. Obecnie znamy z nazwiska tylko pięciu z nich, możliwe jednak, że było ich więcej. Najważniejszymi i najsłynniejszymi fotografami getta byli Mendel Grossman, Henryk Ross i Lajb Maliniak, zatrudnieni w Referacie Fotograficznym Wydziału Ewidencji Ludności. Mieczysław Borkowski i Hans Ruiczek to dwaj kolejni, znani z nazwiska fotografowie, o których działalności niewiele wiemy.

 

Mendel Grosman/ Grossman - urodzony 27.06 1913 w Staszowie, zmarł w 1945 r. Przed wybuchem wojny pracował jako fotograf, specjalizujący się w retuszu i konserwacji starych fotografii. W 1941 r. rozpoczął pracę w Wydziale Statystycznym getta łódzkiego. Na zlecenie administracji żydowskiej fotografował życie codzienne dzielnicy zamkniętej. Wykonywał również zdjęcia do dokumentów personalnych. Latem 1944r., podczas likwidacji getta ukrył negatywy zdjęć i wywołane odbitki. Deportowany do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen, a następnie do obozu pracy Wusterhausen, gdzie był więźniem do 16.04.1945 r.. Został zastrzelony w tzw. marszu śmierci. Pod koniec wojny siostra M. Grossmana odnalazła zdjęcia i wywiozła je do Palestyny, gdzie na skutek zawirowań wojennych zaginęły. Liczne przeźrocza wykonane przez Grossmana udało się jednak uratować Nachmanowi Zonabendowi.

 

Henryk Ross – urodzony 1.05.1910 r. w Warszawie, zmarł w 1991 r. w Izraelu. Przed wybuchem II wojny światowej pracował w Łodzi jako fotograf sportowy dla gazet warszawskich. Żołnierz kampanii wrześniowej 1939 r. Po przesiedleniu do getta łódzkiego znalazł zatrudnienie w Wydziale Statystycznym. Zajmował się fotografowaniem produkcji i administracji gettowej. Dokumentował również jej nieoficjalne realia. Podczas akcji likwidacyjnej w 1944 r., został włączony do tzw. komanda oczyszczającego teren, co umożliwiło mu ukrycie licznych zdjęć i dokumentów. Na terenie getta, pozostał aż do wkroczenia Armii Czerwonej do Łodzi. Do 1950 r. pracował w Łodzi jako fotograf, a następnie wyemigrował do Izraela, zabrawszy ze sobą fotografie. Trzy tysiące negatywów znajduje się w Art Gallery of Ontario w Toronto.

Mendel GrosmanHenryk Ross